…3 redenen…

…waarom ik geloof dat de uitspraak van Gods Naam niet Jahweh is.

Zoals je in voorgaande blogs kunt lezen, geef ik de voorkeur aan de uitspraak van Gods naam als Yehovah. Dit in tegenstelling tot veel mensen die de voorkeur geven aan de uitspraak Jahweh. Hieronder wil ik kort toelichten wat voor mij de redenen zijn om te kiezen voor de uitspraak Yehovah.

Ondanks dat er meer redenen zijn aan te voeren zal ik er hieronder 3 noemen.

1.       Masoretisch bewijs

Van oudsher bestaat het Hebreeuwse schrift alleen uit medeklinkers. Als je dit in het Nederlands zou doen en je zou bijvoorbeeld het woord SCHOON schrijven dan schrijf je SCHN. Als je dan niet weet welk woord er bedoeld wordt dan zou je kunnen denken dat er SCHOON, SCHEEN, SCHOEN of SCHONE staat. Je zal uit de context moeten afleiden wat het moet zijn. Dat is lastig. Vooral als de taal minder gesproken wordt of de context onduidelijk is. Dan ga je in een stuk tekst misschien gauw vergeten hoe de uitspraak ook al weer was, en daardoor de betekenis.

Dit was ook wat de Masoreten bedachten rond de 8^ste eeuw. Zij hadden de Tenach(zeg maar ons oude testament) met alleen maar medeklinkers. Zij wilde voorkomen dat de uitspraak verloren ging en bedachten een systeem waarmee ze de uitspraak, en de voordracht  vastlegden. Voor ons ziet dit er nu uit als streepjes en puntjes rond de Hebreeuwse letters.  Onderstaand staat het e.e.a. uitgelegd.

LET OP, HET HEBREEUWS LEES JE VAN RECHTS NAAR LINKS!!

Daarnaast hadden ze een systeem bedacht om voor sommige woorden iets anders uit te spreken dan datgene wat je daadwerkelijk leest. Eén van die woorden is bijvoorbeeld de Naam van God. Hier maakte ze de afspraak dat, iedere keer wanneer je deze leest, je hem uitspreekt als ADONAI. De echte naam bleef op die manier verborgen.

Maar dit was ze niet genoeg, ze wilde de naam onuitspreekbaar maken. Dit deden ze door niet iedere medeklinker een klinkerteken mee te geven. Dit zag er dan zo uit,

 De tweede letter heeft geen klinkerteken en hiermee is dit woord onuitspreekbaar. En dus ook de uitspraak van de Naam van God niet te herleiden.

Nu zijn er verscheidene masoretische teksten bij ons bekend. Bijvoorbeeld de Leningrad codex en de Aleppo codex. En in deze teksten is het op een aantal plaatsen niet helemaal goed gegaan. Op deze plaatsen staan er wel 3 klinkertekens en is de utispraak wel helder. Als je bijvoorbeeld in de Leningrad codex(een masoretisch manuscript) kijkt, in genesis 3:14 daar zie je  

Bij iedere medeklinker een klinkerteken. En hiermee ligt de uitspraak vast op YEHOVAH.

(vaak wordt als argument aangedragen dat het hier de klinkertekens van Adonai betreft, maar die zien er anders uit

Trouwens je hoort het in het nederlands ook al, de eerste klinker is anders)

Ik denk dat deze “fout” ontstaan is dorodat de schrijver in zijn hoofd meeleest en de naam uitspreekt. Maar zijn hand mag deze uitspraak niet opschrijven, maar in sommige gevallen is dit toch gebeurd. In de leningrad codex is dit ongeveer 50 keer gebeurd. Maar ook in andere masoretische geschriften vinden we deze “verschrijving  “terug. Bijna wekelijks worden er nu nieuwe schriftplaatsen ontdekt.

Er is nog een derde klinkerteken variant, die kun je bijvoorbeeld vinden in Ezechiël 14:4, daar vind je

Dit is vaak waar de combinatie ADONAI YEHOVAH staat. Hier spraken de masoreten over ADONAI ELOHIEM. Het puntje is een overblijfsel van de IE die de schrijver in zijn hoofd uitsprak.

De uitspraak YEHOVAH komt dus voor in de masoretische geschriften, terwijl de uitspraak JAHWEH nergens voor komt.

Dit zou er  namelijk zo uit moeten zien

Wat mij betreft is dit bewijs nummer 1!

2. Herkomst uitspraak JAHWEH

Als je gaat zoeken waar de naam JAHWEH vandaan komt, dan kom je o.a. Uit bij Gesenius. Deze Gesenius heeft in de 18^e eeuw een lexicon gemaakt voor het Hebreeuws. Deze lexicon wordt door veel deskundigen van de Hebreeuwse taal als één van de beste gezien. Gesenius zegt onder andere het volgende over de uitspraak JAHWEH :

Gesenius stelt dat de uitspraak JAHWEH bij de Samaritanen vandaan komt. Alleen de vraag is welke God aanbaden de Samaritanen.

De Samaritanen waren een mengelmoes van volkeren. Ze waren in het land gebracht door de Assyrische koningen en hadden zich vermengd met de Israëlieten die achter waren gebleven. In ”De oude geschiedenis van de Joden” schrijft Flavius Josephus over ze. In boekXI:324 is te lezen hoe ze een tempel bouwen op de berg Garizin. Waarna Josephus in Boek XII 259 dat dit een tempel zonder naam is.

Vervolgens lezen we dat de Samaritanen tijdens de vervolging onder Antiochus Ephipanes aanbieden om hun tempel naar de naam van Zeus Hellenios te noemen(XII 261). Dit wordt gehonoreerd en voortaan is de tempel op de berg Garizin een tempel voor Zeus Hellenios. Dit duurt voort tot de Griekse oppergod wordt ingeruild voor de Romeinse oppergod. Vanaf dat moment is het een tempel voor Jupiter.

Dus de Samaritanen hadden hun tempel naar de God Jupiter genoemd en niet naar de God van Israël. Hoe kan het dan dat Gesenius zegt dat Jahweh bij de samaritanen vandaan komt?

Dat zou heel simpel kunnen als je weet dat de romeinen Jupiter niet als Jupiter  kenden maar als Jove Pater(spreek uit als Jowé Patér) of Jove. De Samaritanen noemden hun God dus Jove. Zou het kunnen zijn dat de vroege kerkvaders gedacht hebben dat het hier ging om de Naam van onze God .En dat ze toen ze de Samaritanen Jowé deze klanken hebben opgeschreven als Jahweh?

 

3.       Namen die Gods naam in zich dragen.  

Het 3^e bewijs zijn wat mij betreft de namen die de Godsnaam in zich hebben. Er zijn geen namen bekend die met Jah- beginnen waarvan de betekenis met God heeft te maken . Aan de andere kant zijn er legio namen die met Jo- beginnen en die wel iets zeggen over God.

Namen die bijvoorbeeld als betekenis hebben, God geeft, Jonathan of God is Genadig, Johannes. Deze namen beginnen in het Hebreeuws met YEHO. Namelijk YEHO-NATHAN, YEHO-CHANAN. Zelfs Jezus zijn Hebreeuwse naam begint hiermee, YEHO-SHUA

Het eerste deel van deze namen bevatten een deel van Gods naam! Vaak de eerste 3 letters. Hierin hoor je de uitspraak YEHOVAH terug.

Er zijn dan geen namen die beginnen met JAH, er zijn er wel die eindigen op YAH of YAHOE. Deze namen zeggen wel iets over onze God. Maar deze namen gebruiken zijn poetische naam, net als Hallelu- YAH dat doet.

 

Zoals gezegd zijn er nog meer redenen te noemen. Dit zijn wat mij betreft de belangrijkste.

Binnenkort hoop ik hier ook nog bewijs aan toe te kunnen voegen vanuit de hoek van de Joodse rabbijnen. Als iemand het kan weten dan zijn zij het.

…Zowaar de HERE leeft…

…Zowaar de HERE leeft, ik zal je morgen lossen als die ander dat niet doet… Dit is zo’n beetje wat Boaz zegt tegen Ruth als hij erachter komt wat voor een soort vrouw zij is. Hij wil graag met haar trouwen en daarvoor moet hij haar lossen. Niet iedereen wilde zoiets doen, maar Boaz in dit geval wel. En hij zweert bij de HERE, zowaar de HERE leeft. Een mooie geschiedenis, maar daar gaat het me nu niet om.

Boaz zweert bij de HERE! In het hele bijbelboek Ruth komt deze uitdrukking voortdurend voor. Gezegend moogt gij zijn door de HERE...; Zowaar de HERE leeft...; De HERE make u..; De HERE geve u…

Voortdurend wordt de HERE genoemd in de gesprekken die de mensen voeren.

Maar Gods Naam mag toch niet uitgesproken worden? Zijn Naam is toch te heilig? Kennelijk gebeurde het in de tijd van Ruth wel. Spraken ze Zijn Naam wel gewoon uit,en ja, ze zweerden zelfs bij Zijn Leven en Zijn Naam.

Kijk wat Boaz namelijk zegt is:  Zowaar leeft hwhy! Zowaar leeft YeHoVaH! Hij gebruikt Gods naam! Hij spreekt Zijn Naam gewoon uit. Hoe kan hij dat doen wanneer Zijn Naam te heilig is om uit te spreken?

Zijn Naam is dus uitspreekbaar, maar hoe dan?

Gods Naam,  hwhy is geschreven in het Hebreeuws. En in het Hebreeuws schrijf je in principe alleen met medeklinkers. Mijn naam zou bijvoorbeeld in het Hebreeuws worden geschreven als SB LNS. Je ziet wel dat je daar een heleboel namen van zou kunnen maken, bijvoorbeeld SeBo LiNuS. Het enige dat je zeker weet is dat de medeklinkers SB LNS goed zijn. 

Zo ook bij Gods Naam.

y = Y,  h = H , w = W of V, h = H

Dit geeft dus YHVH of YHWH voor de medeklinkers. 

Maar er zijn ook klinkers nodig om Zijn Naam uit te kunnen spreken. Die worden in het Hebreeuws, als men dit nodig vindt, aangegeven met puntjes en streepjes boven de letters. Op die manier kun je bepalen hoe je een woord moet uitspreken.

Daar zit ook gelijk het probleem. Omdat diegene die Gods Woord kopieerden vonden dat de Naam van God niet uitgesproken mocht worden, lieten ze klinkertekens weg in de letters van Gods Naam. Op die manier ontstond een niet uit te spreken naam. Een voorbeeld hiervan is onderstaande foto. 

Er staan maar 2 klinkertekens en je hebt er 3 nodig om een goede uitspraak te kunnen doen. Dit werd dus bewust gedaan. Zo is het op bijna alle plaatsen geschreven.

Nu is er ontdekt(Ik heb dat niet gedaan, alleen gecontroleerd!) dat er op allerlei plaatsen in de Hebreeuwse grondteksten, toch drie klinkertekens staan. Met die 3 tekens kun je Zijn Naam ineens uitspreken. Hieronder staat een foto uit mijn Biblia Hebraica Stuttgartensia van Exodus 14:1.

 Je ziet in vergelijking met de foto hierboven 3 klinkertekens. Deze kun je bijvoorbeeld ook vinden in het ISA programma, in bijvoorbeeld genesis 3:14, en nog ongeveer 50 plaatsen(van de ruim 6500).

De vertaling zou als volgt zijn:  

y>= Y  e(toonarm),  h{= H oo ,w'' = V aa

Bij elkaar kom je dan op YeHooVaaH of YeHoVaH.

Snapt u nu waarom ik hier zo enthousiast over ben? Voor mij wordt de profetie uit Jesaja 56 waar. Zijn volk zal Zijn naam weer kennen (Het was namelijk een Joodse Schriftdeskundige die me deze wijsheid gaf)! Nu is het weer mogelijk om Zijn Naam aan te roepen! Iets wat essentieel is, gezien datgene wat in Joel 2:32 staat: En het zal geschieden dat ieder die de Naam van  hwhy aanroept, behouden zal worden. Als je wilt aanroepen is het wel fijn als je weet welke Naam je aan moet roepen!

….Voor Uw grote naam!

In dit stukje probeer ik iets te beschrijven wat mij de afgelopen tijd werkelijk heeft geraakt. Waar ik bijna lyrisch over ben. Waarom ik Hebreeuws ben gaan bestuderen. Iets wat me nog steeds elke dag raakt en waar ik blij van wordt. Iets wat alle zaken in een ander perspectief zet.

Ik hoop dat ik iets van deze verwondering, blijdschap, grootsheid op de lezer over kan brengen. Als er dingen niet duidelijk zijn, of je snapt mijn enthousiasme niet, laat het me weten. Ik wil graag dat jij net zo lyrisch wordt als ik over dit onderwerp, De naam van Onze God!

Is het je wel eens opgevallen hoe vaak wij over de naam van God zingen?

…Prijs nu Zijn heilige naam!

…Voor Uw grote naam!

…Heerlijk is Uw naam!

Ik denk dat ik er nog wel meer kan bedenken. Maar wat ik me afvraag, weten we hoe God heet? Hebben we door over welke naam we zingen? 

Toch is God er vrij duidelijk over. In exodus 9:16 verteld Hij waarom Hij de plagen over Egypte laat komen, in plaats van ze simpelweg van de kaart te vegen. Hij wil dat er gesproken wordt over Zijn machtige daden, Hij wil dat mensen daar ontzag voor hebben en Hij wil dat daardoor Zijn Naam over de HELE wereld wordt verkondigt.

  

Jammer genoeg gaat Gods Zijn Naam in onze vertalingen verloren. In de NBG bijvoorbeeld wordt zijn naam stelselmatig met de ‘HERE’ vertaald.  Dit maakt het lastig omdat HERE een titel is en in dat opzicht niet eenduidig is. Net als ‘mijnheer’. Als je bijvoorbeeld zegt: ‘die mijnheer wacht op antwoord’ , dan kun  je je afvragen welke mijnheer? Maar als je zegt: ‘mijnheer Van Dalen wacht op antwoord’, dan is ineens duidelijk over wie het gaat.

Zo’n zelfde vraag kan je stellen over Psalm 23. Welke Heer is mijn herder?  Over wie gaat het hier? Jezus, Baal, Ra, je zou hier elke Heer in kunnen vullen als je niet beter wist.

Gelukkig weten we wel beter. In het Hebreeuws staat er namelijk het volgende:

YeHoVaH Ro-ie (hwhy y[r)let op Hebreeuws lees je van rechts naar links

Wat betekent: YeHoVah mijn herder!

Ineens is duidelijk wie Jouw Herder is. YeHoVaH.

Zijn Naam is hwhy, YeHoVaH. Hij staat garant voor de dingen die Hij ons toegezegd heeft. Ineens heb je niet meer te maken met een onpersoonlijke titel, maar ken je een persoonlijke Naam. Je kent de naam waaronder Hij zich bekend maakte bij de Israëlieten en de Egyptenaren. Je kent de naam die je mag noemen als Zijn Grote Naam, Zijn Heilige Naam, Zijn Heerlijke Naam.

  
Loof YeHoVah, mijn ziel, en al wat in mij is, zijn heilige naam! ps 103:1

In een volgend stukje zal ik vertellen hoe ik kom tot de uitspraak YeHoVaH. Dit in tegenstelling tot anderen die  het als JAHWEH of als IEUE vertalen. Om deze discussie te omzeilen zou ik alvast voor willen stellen gewoon de 4 hebreeuwse letters te gebruiken, dan is er geen discussie en weet iedereen toch over wie het gaat.

Ook zal ik nog een stukje schrijven over hoe we Zijn Naam toch stiekem zingen en op welke manier Zijn Naam ook voorkomt in het nieuwe testament.

  

Doorwandelen.......

Doorlopen, door de woestijn. Iedere dag weer!  Dag na dag, jaar na jaar! Trekkend van de ene plaats naar de andere. Denk je eens in wat dat betekent? Op weg naar het beloofde land. Een land waarvan je geen idee hebt hoe het eruit ziet. Ze zeggen dat het er mooi is, een land van melk en honing. Maar is dat echt zo?
Je voeten doen zeer, je hebt dorst! De hele dag de brandende zon op je hoofd. Je hebt honger en je weet niet waar je heen gaat. En tot overmaat van de ramp wordt je zo nu en dan aangevallen door een vijandig volk, dat je de weg wil versperren of nog erger, dat jou wil doden. 

Dit overkwam het volk van God, Israël. Toen God ze uit Egypte leidde naar het beloofde land bracht. Al deze ellende! Maar het mooie was dit, als hun voeten zeer deden gaf Hij ze rust. Als ze honger hadden gaf Hij hun Manna en kwartels. Hij gaf ze water uit de rots als ze dorst hadden. En Hij versloeg hun vijanden als ze aangevallen werden. Hij voorzag in alles en leidde ze naar het land van melk en honing. Precies zoals Hij beloofd had. Ondanks dat zij het niet wisten waar ze heen gingen. Hij bracht hun precies naar de plek waar Hij ze hebben wilde.

Een mooi en bekend verhaal. Misschien wel het bekendste uit de bijbel. En toch, ondanks de bijna 30 jaar dat ik dit verhaal in de zondagsschool vertel, viel bij mij pas deze week het kwartje! In dit waargebeurde verhaal, zit een geweldig voorbeeld voor ons. Namelijk dat we gewoon moeten doorlopen. Doorlopen in vertrouwen dat Hij weet waar we heen moeten, en in het vertrouwen dat Hij zal voorzien in de dingen die nodig zijn.

Het was een les die ik moest leren. Het is lastig als er een abrupt einde komt aan iets waar je je jaren voor ingezet hebt en waar je eigenlijk  je hele leven en dat van je gezin op af gestemd hebt. Sindsdien loop ik als het ware door de woestijn. Ik ben mijn doel een beetje kwijt. Ik ging twijfelen aan mezelf. Ik vond mezelf nutteloos.Ik wist niet meer waar ik stond. Toch merkte ik dat God niet weg was. Hij voorzag en voorziet nog steeds op momenten dat ik het nodig heb(zelfs als ik het zelf niet door heb). Geweldig hoe ik nieuwe dingen mag leren en merk dat ik anderen tot zegen mag zijn. Ik merk dat Hij richting geeft aan mijn leven. Ik ben al een tijdje bezig met het verhaal van Israël in de woestijn.

En van de week viel het kwartje, het was alsof God zelf tot me sprak.
Siebe, Ik weet waar jij heen gaat! En Ik ga met je mee! Blijf jij maar gewoon doorwandelen!

Voor mij een mooie les die wij mogen trekken uit datgene wat het volk overkwam. Wij mogen gewoon doorwandelen in het vertrouwen dat Hij ons doel kent en met ons mee gaat!